Sty
27

Odszkodowanie czy zadośćuczynienie? Jaka jest różnica między tymi terminami i w jakich sytuacjach należą się te świadczenia?

odszkodowanie zadoscuczynienie Terminy odszkodowanie i zadośćuczynienie często są mylone lub stosowane zamiennie, pomimo tego, że są to różne pojęcia. Aby odpowiedzieć na pytanie, które z tych świadczeń należy się w danym przypadku, najpierw uporządkujmy pojęcia.

Odszkodowanie

Odszkodowanie to świadczenie, mające na celu wyrównanie uszczerbku, jakiego doznała osoba na skutek naruszenia jej dóbr majątkowych.  Według prawa polskiego odszkodowanie pełni funkcję kompensacyjną czyli powinno ono wyrównywać uszczerbek, który powstał w wyniku danego zdarzenia. Innymi słowy wysokość odszkodowania powinna odpowiadać rozmiarowi wyrządzonej szkody.
Upraszczając, możemy powiązać odszkodowanie ze szkodami powodującymi straty majątkowe, takimi jak uszkodzenie samochodu, zalanie mieszkania. Należy jednak pamiętać, że odszkodowanie ma na celu również wyrównanie utraconych korzyści, czyli wszystkiego (np. utracony dochód) co poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby nie doszło do zdarzenia.

Zadośćuczynienie

Zadośćuczynienie jest świadczeniem, mającym wyrównać krzywdę niemajątkową. W niektórych przypadkach może to być dość trudne do wychwycenia, ponieważ mówimy tu o bólu fizycznym lub cierpieniu psychicznym, będącym następstwem wypadku komunikacyjnego lub straty bliskiej osoby. O zadośćuczynieniu mówimy również w przypadku osób, które cierpiały z powodu traumy spowodowanej np. niesłusznym osadzeniem w zakładzie karnym czy w przypadku ofiar przestępstw.

Kiedy należy się odszkodowanie a kiedy zadośćuczynienie?

Odszkodowanie jako rekompensata szkody materialnej, należy się w przypadku zniszczenia lub utraty własności, czyli w wyniku wypadków komunikacyjnych, zalania mieszkania przez sąsiada z góry, poniesienia kosztów związanych z leczeniem itp. W takich przypadkach określenie wysokości świadczenia nie nastręcza zazwyczaj większych problemów, ponieważ poszkodowany zobligowany jest do przedstawienia wszystkich dokumentów z których wynika wysokość szkody, która winna być równa kwocie odszkodowania. Takimi dokumentami mogą być faktury z warsztatu za naprawę pojazdu, faktura lub paragon na zakup sprzętu, który uległ zniszczeniu w wyniku zdarzenia, rachunek za zakup farb w związku z odmalowaniem mieszkania itp. Takie dokumenty poszkodowany powinien przedstawić sprawcy zdarzenia lub ubezpieczycielowi sprawcy w przypadku wypłaty z polisy OC sprawcy.
Przy dochodzeniu odszkodowania, ubiegać się można również o zwrot korzyści utraconych w wyniku zdarzenia, takich jak utrata dochodu na skutek uszkodzenia samochodu służącego do zarobkowania, utrata dochodu jeżeli poszkodowany przebywał na zwolnieniu lekarskim czy też utrata dochodu spowodowana koniecznością nadzorowania prac ekipy przeprowadzającej remont mieszkania.
Odszkodowanie oraz zadośćuczynienie należy się również w przypadku, gdy pacjent w wyniku zarażenia w szpitalu gronkowcem lub żółtaczką doznaje rozstroju zdrowia lub w wyniku błędu lekarskiego staje się niepełnosprawny. W takim wypadku można dochodzić odszkodowania za poniesione wydatki koniecznie i celowe, ale tylko i wyłącznie jeżeli miały one bezpośredni związek ze zdarzeniem. Mogą to być wydatki takie jak: dostosowanie mieszkania do potrzeb osoby niepełnosprawnej, zakup lekarstw, koszty leczenia, rehabilitacji i wizyt pielęgniarskich, przewóz chorego do i ze szpitala, jak również przygotowanie do innego zawodu.
Zadośćuczynienie natomiast jest dużo trudniejsze do wycenienia, bo jak oszacować wartość bólu po utracie sprawności czy stracie bliskiej osoby? Dlatego nie są to sprawy łatwe a dochodzenie swoich praw w sądzie może trwać nawet kilka lat. W taki proces zaangażowanych jest wielu specjalistów i biegłych takich jak psychiatrzy i psychologowie. Natomiast zasądzone kwoty mogą być bardzo wysokie – jak na przykład najwyższe zadośćuczynienie przyznane w Polsce, w sprawie o błąd medyczny, kiedy to pacjentka została zakażona salmonellozą – po 10 latach walki w sądzie otrzymała ona milion złotych plus odsetki oraz dożywotnią rentę (http://wyborcza.pl/1,75478,17142952,Milion_zlotych_plus_odsetki__do_tego_szesc_tysiecy.html)
Zdarzyć może się sytuacja, która spowoduje zarówno szkodę majątkową jak i niemajątkową jak na przykład wypadek komunikacyjny, w wyniku którego następuje niepełnosprawność oraz śmierć osoby bliskiej. W takiej sytuacji osoba poszkodowana będzie mogła domagać się odszkodowania oraz zadośćuczynienia.
Jak widać odszkodowanie i zadośćuczynienie diametralnie się różnią, cechą wspólną obu tych pojęć jest element naprawy skutków zdarzenia. Dopiero ustalenie rodzaju poniesionej straty czy uszczerbku pozwoli stwierdzić jaki rodzaj rekompensaty ma zastosowanie. Wtedy możliwe będzie skuteczne dochodzenie swoich praw. Nie zależnie od zdarzenia, zawsze warto zebrać jak najbardziej obszerny materiał dowodowy, taki jak zdjęcia czy zeznania świadków zdarzenia. Będzie to nieoceniony dowód podczas dochodzenia swoich racji, zarówno na etapie przed sądowym jak i w trackie procesu.

zapytaj o odszkodowanie